Kraków – Z historii skok w nowoczesność

(2014-04-14)

Kraków miastem obywatelskim, zapewniającym wysoką jakość życia mieszkańców i zrównoważony rozwój – europejską metropolią, konkurencyjnym ośrodkiem nowoczesnej gospodarki opartej na potencjale naukowym i kulturowym. ...To plan do zrealizowania.

 

Strategia Rozwoju Krakowa (SRK) została przyjęta 13 kwietnia 2005 r. na wniosek Prezydenta Miasta Krakowa uchwałą Rady Miasta Krakowa. Aktualnie zadania promocyjne Krakowa są realizowane m.in. na bazie SRK, która będąc dokumentem sektorowym wyznacza kierunek działań marketingowych miasta (obszar promocja i turystyka).

– Z uwagi na fakt, że z roku na rok wzrasta rola Krakowa jako popularnej destynacji turystycznej (w 2013 r. stolicę Małopolski odwiedziło ponad 9 mln gości) znaczna część działań miasta o charakterze marketingowym koncentruje się w segmencie promocji turystycznej i jest realizowana w odniesieniu do Strategii Rozwoju Turystyki w Krakowie –  podkreśla Filip Szatanik, Zastępca Dyrektora Wydziału Informacji, Turystyki i Promocji Miasta Urzędu Miasta Krakowa. I dodaje, że obecnie trwają prace nad aktualizacją dokumentu (opracowywana jest Strategia Rozwoju Turystyki w Krakowie na lata 2014 – 2020). Zaznacza, że punktem odniesienia dla oceny efektywności promocji turystycznej mogą być m.in. wyniki badania ruchu turystycznego w Krakowie w 2013 r. przeprowadzonego na zlecenie miasta.

Badania słabych i silnych stron

W ramach działań nad obowiązującą Strategią Rozwoju Krakowa prowadzono prace diagnostyczne w dwunastu zespołach problemowych.

– W efekcie zebranych materiałów opracowano zintegrowaną diagnozę oraz strategiczną analizę SWOT, będącą częścią dokumentu SRK – informuje Filip Szatanik.

Wyodrębnione z analizy SWOT mocne strony jednostki stały się podwaliną strategii rozwoju, są to m.in.: bogate dziedzictwo historyczne i kulturowe; atrakcyjność turystyczna miasta; znany ośrodek nauki o międzynarodowym zasięgu oddziaływania, bogatym potencjale naukowym i badawczo-rozwojowym; bogata oferta oraz wysoka jakość kształcenia w szkołach wyższych; międzynarodowa ranga Krakowa jako ośrodka kultury, sztuki i kultu religijnego; korzystne położenie w sieci istniejących i projektowanych powiązań transportowych Europy Środkowej i Wschodniej, w tym korzystne usytuowanie międzynarodowego lotniska; bogactwo przestrzeni publicznej o zróżnicowanym charakterze kompozycji, walorach funkcjonalnych oraz wielorakiej randze; rezerwy terenów predysponowanych do lokalizacji obiektów i urządzeń służących wypełnianiu funkcji metropolitalnych; uchwalone Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego zawierające spójną wizję rozwoju przestrzennego miasta; relatywnie niska stopa bezrobocia i zasoby ludzkie o wysokich kwalifikacjach; znaczna aktywność i przedsiębiorczość mieszkańców czy obecność mediów o zasięgu ponadlokalnym.
W sumie wyodrębniono 27 punktów, które znalazły się w SRK, spośród których przewagę̨ konkurencyjną dał miastu potencjał kulturowy. Niekwestionowanym bogactwem Krakowa pozostaje dziedzictwo historyczne i cywilizacyjne, liczne zabytki kultury i architektury, obok których kultywowane są bogate tradycje kupieckie i tętniące życiem współczesne ośrodki kulturalne. Dzięki temu dziedzictwu Kraków przyciąga turystów, inwestorów, twórców i naukowców. Sprzyja rozwojowi naukowemu i innowacyjnej gospodarce. Ale nie tylko.

– Dzięki bogactwu terenów zielonych i nowoczesnym obiektom sportowym, Kraków stanowi doskonałe miejsce wypoczynku dla mieszkańców i rywalizacji dla sportowców na światowym poziomie – dodaje Filip Szatanik. – Ponadto jako stolica dynamicznie rozwijającego się̨ regionu Małopolski, zgodnie z bogatą tradycją centrum administracji regionu, historycznie jako stolica kraju i siedziba władców Polski, nadal rozwija funkcje metropolitalne, stając się nowoczesną metropolią europejską.

Plan strategiczny

Dzięki przeprowadzonej diagnozie sytuacji miasta, analizie jego silnych i słabych stron oraz szans i zagrożeń́, a także w wyniku dyskusji z mieszkańcami i konsultacji w różnych organizacjach oraz środowiskach, powstał katalog pożądanych cech Krakowa w perspektywie kilkunastu lat: Kraków to miasto obywatelskie, zapewniające wysoką jakość́ życia mieszkańców i zrównoważony rozwój – europejska metropolia, konkurencyjny ośrodek nowoczesnej gospodarki oparty na potencjale naukowym i kulturowym.

Ta wizja opisuje Kraków jako centrum nowoczesnej gospodarki, które skutecznie konkuruje z innymi ośrodkami w Polsce, w Europie i na świecie, pozyskując inwestorów, tworząc przyjazny klimat dla przedsiębiorczości, dając przestrzeń́ dla zróżnicowanej działalności gospodarczej, czemu sprzyja szczególnie korzystny klimat dla tworzenia innowacji, wynikający z naturalnego potencjału tkwiącego w mieszkańcach.

– Opiera się̨ on w szczególności na aktywności licznego środowiska akademickiego i naukowego, które dzięki wyjątkowo korzystnym dla rozwoju nauki warunkom, centrum kongresowemu, bogato wyposażonym laboratoriom, nowoczesnym bibliotekom i rozwiniętej sieci teleinformatycznej wiąże swój własny rozwój z Krakowem. Kształceni tu absolwenci chętnie pozostają̨ w mieście – przekonuje Filip Szatanik.

Miasto obywatelskie

W planach rozwojowych mocno akcentowany jest intensywny rozwój gospodarczy miasta jako nośnika postępu oraz aspekt obywatelskiej współodpowiedzialności mieszkańców do  urzeczywistniania wizji miasta. Została ona określona – podobnie jak strategia rozwoju – z myślą o mieszkańcach, którzy tworzą̨ społeczność obywatelską Krakowa i jako wspólnota obywatelska mogą̨ zapewnić́ sobie wysoką jakość́ życia oraz perspektywę rozwoju dla przyszłych pokoleń. Osiągną to dbając o równowagę̨ przestrzenną, ekologiczną, gospodarczą i społeczną. Krakowianie biorą̨ odpowiedzialność́ za losy miasta, aktywnie uczestnicząc w podejmowaniu decyzji rozwojowych i promocyjnych, i stale kontrolując władze samorządowe. W ten sposób dają wyraz poczucia wspólnoty, które jest fundamentem budowy społeczności obywatelskiej.

Jako miasto obywatelskie Kraków przez swój samorząd i organizacje pozarządowe będzie wspierać́ powstawanie otwartej infrastruktury społecznej – mieszczącej nowe obiekty komunalne, parki, tereny rekreacyjne, sportowe, obiekty edukacyjne i oświatowe.

Nauka i innowacyjność

Przyszły Kraków będzie połączony szybką koleją̨ ze Śląską Aglomeracją i utworzy znaczące zaplecze kadrowe i rekreacyjne dla Śląska. Będzie też – dzięki nowym inwestycjom metropolitalnym, jak Centrum Targowo-Kongresowe – rozszerzać ofertę̨ turystyczną i rekreacyjną. Poprzez program inwestycyjny i kulturowy wzmacnia i tworzy nowe główne obszary rozwoju, w szczególności obszar Nowej Huty i Rejonu Lotniska Balice. Tam powstają̨ nowe inwestycje metropolitalne, komercyjne, nowe miejsca pracy. Kraków staje się centrum przemysłu opartego na kulturze: ośrodkiem przemysłu medialnego, kulturalnego, rozrywkowego, co umożliwi mieszkańcom znalezienie nowych miejsc pracy.

Wizja i cele

Strategia Rozwoju Krakowa zakreśla ogólną wizję przyszłości miasta, do realizacji której wyznaczono trzy zasadnicze cele strategiczne rozwoju miasta. Uszczegółowieniem każdego z nich są cele operacyjne. Dla realizacji celów operacyjnych sformułowano listę średniookresowych planów wykonawczych, czyli programów sektorowych, w których oznaczono priorytety oraz zadania wraz z określeniem sposobu ich finansowania oraz harmonogramem realizacji.

Cele strategiczne: I Kraków miastem przyjaznym rodzinie, atrakcyjnym miejscem zamieszkania i pobytu. II Kraków miastem konkurencyjnej i nowoczesnej gospodarki. III

Kraków europejską metropolią o ważnych funkcjach nauki, kultury i sportu.

Cele operacyjne dla pierwszego celu strategicznego to m.in.: Poprawa stanu środowiska przyrodniczego. Poszerzanie zakresu i dostępności edukacji dla wszystkich grup wiekowych oraz podnoszenie jej jakości. Poprawa poczucia bezpieczeństwa publicznego. Rozwój mieszkalnictwa i rewitalizacja terenów zdegradowanych. Zapewnienie mieszkańcom właściwego poziomu bezpieczeństwa zdrowotnego.

Dla drugiego celu strategicznego wśród celów operacyjnych znajdują się m.in.: Kształtowanie warunków przestrzennych dla rozwoju gospodarki z zachowaniem zrównoważonego rozwoju miasta i ładu przestrzennego. Poprawa dostępności komunikacyjnej. Rozwój infrastruktury technicznej. Rozwój sektora małej i średniej przedsiębiorczości. A dla trzeciego celu strategicznego cele opracyjne to: Poprawa warunków funkcjonowania krakowskiego ośrodka naukowego. Wspieranie instytucji współpracy nauki z gospodarką. Zachowanie dziedzictwa kulturowego, w tym rewitalizacja zespołów zabytkowych miasta. Tworzenie materialnych i instytucjonalnych warunków dla rozwoju kultury. Tworzenie warunków dla lokalizacji central i przedstawicielstw organizacji krajowych i międzynarodowych. Tworzenie warunków dla rozwoju sportu, kultury fizycznej i rekreacji. Na okresy trzy-, czteroletnie wyznaczono cele sektorowe i priorytetowe projekty inwestycyjne.

Wspólnie i długofalowo

Zastępca Dyrektora Wydziału Informacji, Turystyki i Promocji Miasta Urzędu Miasta Krakowa wymienia kilka najistotniejszych, jak hierarchizacja potrzeb w zakresie rozwoju lokalnego, spójność w realizacji przedsięwzięć rozwojowych, poprawa efektywności w wydatkowaniu środków publicznych, łatwiejsze pozyskiwanie środków zewnętrznych na finansowanie przedsięwzięć czy większa wiarygodność gminy, w tym większa wiarygodność kredytowa (rating). Jak informuje Filip Szatanik, w latach 2002–2011 do budżetu miasta i spółek komunalnych na realizację unijnych projektów wpłynęło ponad 1 mld zł. Wartość wszystkich przedsięwzięć – inwestycyjnych i nie inwestycyjnych – realizowanych przez samorząd gminny w trwającym obecnie okresie programowania wynosi 3,443 mld zł, z czego 1,735 mld zł to kwota dofinansowania.

Gmina Miejska Kraków, realizując cele Strategii Rozwoju Krakowa, prowadzi stałą współpracę z uczelniami i ośrodkami badawczymi w zakresie projektów badawczo-rozwojowych. Jak mówi Filip Szatanik, liczba takich działań wciąż rośnie – w 2012 r. podjęto 179 wspólnych przedsięwzięć. Współpraca ta obejmuje: projekty badawczo-rozwojowe, wymianę informacji i konsultacje, uczestnictwo w radach programowych, współorganizowanie konferencji, warsztatów, szkoleń, stypendia, praktyki, staże.

– Ważnym elementem jest także zaangażowanie środowiska naukowego w rozwój procesów zarządzania miastem, gdzie najważniejszymi przykładami są: opracowanie i wdrażanie projektu „Monitorowanie Jakości Usług Publicznych Jako Element Zintegrowanego Systemu Zarządzania Jednostkami Samorządu Terytorialnego  (MJUP)” oraz planowanie strategiczne rozwoju miasta, w tym prace związane z procesem budowania, wdrażania i aktualizacji Strategii Rozwoju Krakowa oraz realizujących ją programach – tłumaczy Filip Szatanik.

Dla biznesu

W Krakowie funkcjonuje Specjalna Strefa Ekonomiczna, zarządzana przez Krakowski Park Technologiczny. Jej najważniejszym celem jest stworzenie dla inwestorów krajowych i zagranicznych sprzyjających warunków ekonomicznych, infrastrukturalnych i organizacyjnych. Obok oferowanej przez SSE pomocy publicznej w formie zwolnień podatkowych, zachętą do inwestowania na jej terenie jest możliwość korzystania z osiągnięć nauki oraz bogatych zasobów wysoko wykwalifikowanych specjalistów. Krakowski Park Technologiczny świadczy dla inwestorów usługi pozyskiwania funduszy na działalność proinnowacyjną oraz przygotowywanie projektów współfinansowanych ze środków UE. Dla inwestycji typu greenfield, istnieje możliwość ustanowienia strefy na terenie wybranym przez inwestora. Dla inwestorów zainteresowanych wynajęciem powierzchni biurowej KPT przygotowuje ofertę wspólnie z deweloperami działającymi na rynku lokalnym.

Prężnie rozwija się sektor nowoczesnych usług dla biznesu (BPO) – w Krakowie działa około 80 firm tego typu. O rozwoju sektora outsourcingowego najlepiej świadczy systematyczny wzrost zatrudnienia. Obecnie zatrudnia on w Krakowie blisko 30 tys. osób (kilka tysięcy więcej niż firmy warszawskie). Dla porównania w 2008 r. krakowskie centra zatrudniały około 12 tys. osób. Z tego bezpośrednio wynika, że Kraków ze swoim zapleczem akademickim i naukowym jest miejscem atrakcyjnym dla inwestorów z branży nowoczesnych usług, a co się z tym wiąże – dla inwestorów budujących biurowce.

Zlokalizowane w Krakowie centra oferują przede wszystkim obsługę procesów biznesowych, jak księgowość i rachunkowość, HR, business analytics. Działają także firmy związane z branżą technologiczną, czyli centra IT oraz R&D (Dziesiąta pozycja Krakowa w rankingu Top 100 Outsourcing Destinations sporządzonym przez Tholons). Istniejące już centra często decydują się na rozwinięcie swojej działalności, nie tylko pod względem liczby pracowników, ale przede wszystkim złożoności obsługiwanych procesów.

Lokowaniu się w Krakowie firm innowacyjnych, z branży nowych technologii, sprzyjają nowoczesne przedsięwzięcia klastrowe, m.in.: Life Science, Europejskie Centrum Gier, Małopolski Klaster Technologii Informacyjnych, Klaster Przemysłów Kultury i Czasu Wolnego INRET czy Strefa Dizajnu.

Najważniejsze osiągnięcia gminy miejskiej Kraków

  • Rozwój nowoczesnej bazy dla wydarzeń kulturalnych, sportowych i przemysłu spotkań.
  • Rozpoznawalna marka wydarzeń kulturalnych (np. festiwale Sacrum – Profanum, Misteria Paschalia).
  • Rozwój transportu publicznego – nowe linie tramwajowe, nowoczesny tabor tramwajowy i autobusowy.
  • Rozwój systemów sterowania ruchem.
  • Silna pozycja Krakowa w BPO.
  • Stabilny, wysoki rating miasta (A-).
  • Niska stopa bezrobocia.
  • Stabilność gospodarki lokalnej w istniejących uwarunkowaniach.
  • Efekty działalności Specjalnej Strefy Ekonomicznej (zatrudnienie, wynagrodzenia, rozwój kapitału społecznego).
  • Wysoki stopień pokrycia miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego.
  • Uporządkowanie przestrzeni Starego Miasta poprzez ustanowienie parku kulturowego.
  • Dobra gospodarka odpadami.
  • Efektywna gospodarka ściekowa.
  • Dostępność do systemu edukacji.
  • Dostępność placówek kultury.
  • Rozwój nowoczesnych usług administracyjnych.
  • Partycypacja społeczna w procesach zarządzania miastem.
  • Realizowane przez GMK projekty z zakresu inteligentnego miasta (Smart City)

Najważniejsze wyzwania Krakowa

  • Wysoki stopień zanieczyszczenia powietrza.
  • Pogarszający się klimat akustyczny miasta.
  • Pogarszający się mikroklimat termiczny Krakowa – miejska „wyspa ciepła”.
  • Niewykorzystanie infrastruktury kolejowej na terenie aglomeracji.
  • Niska jakość oferty komunikacji zbiorowej (częstotliwość, prędkość komunikacyjna).
  • Brak spójnej sieci dróg rowerowych.
  • Rozwój sektora B+R.
  • Odpływ mieszkańców z miasta.
  • Problemy „blokowisk” (dekapitalizacja, braki infrastruktury, problemy społeczne).
Wróć

Organizatorzy

Wolters Kluwer SA

Patroni

Krajowa Rada Regionalnych Izb Obrachunkowych
Unia Metropolii Polskich
Związek Miast Polskich
ZPP

Partnerzy

Wydział Administracji i Nauk Społecznych - Politechnika Warszawska
BEST PLACE | Europejski Instytut Marketingu Miejsc
PARP
DNB
BGK

Patroni medialni

Samorzad.LEX.pl
Samorzad.pap.pl
Monitor Urzędowy
Samorząd Terytorialny
Finanse Komunalne
terenyinwestycyjne.info
Serwis Administracyjno-Samorządowy
Fundacja Rozwoju Gmin Polskich
Polska Turystyczna
Rynek Podróży
publiczni.pl
ProgMan